Lúc tấm thẻ đỏ của Vi Thế Hào được giơ lên, hơn ba vạn người trên sân Long Hưng Trùng Khánh chắc đã lạnh hết nửa trái tim.
Phút 59, không tranh chấp bóng mà giơ khuỷu tay đấm thẳng vào cầu thủ đối phương. Hai thẻ vàng gộp thành một thẻ đỏ, trọng tài chính không do dự một giây. Đồng đội trên sân ngơ ngác, băng ghế dự bị có người lắc đầu, cả sân hô "đuổi ghế".
Trước trận còn thề sẽ đưa cho cổ động viên cả nước "một câu trả lời hoàn hảo". Kết quả thì sao? Thua 0-1 trước Tajikistan, đội xếp dưới mình 7 bậc trên bảng xếp hạng thế giới.
Trận này, đội tuyển Trung Quốc thua sạch cái vốn 28 năm chưa từng thua. Đau hơn, đây không phải lần đầu họ tạo ra một "lần đầu trong lịch sử". Vài ngày trước thua đậm Palestine 0-5, chuyện chưa từng có suốt 60 năm. Trước đó nữa thua New Zealand 0-3. Ba trận thua liền, không ghi một bàn, mất 9 bàn.
Thủ môn Lưu Điện Tọa bắt một cú sút xa cũng tuột bóng, để đối phương đệm bồi. Đội trưởng khi đang thua còn đi gây sự, tự chuốc án phạt rời sân. Đây không phải kém nghề. Đây là đến cả khí thế cũng hết.
Mỉa mai nhất là bên kia, đội U23 Asiad vừa lấy một huy chương đồng ở Nagoya. Cùng một lứa người, đội tuyển quốc gia lại đánh rơi mặt mũi ngay trước khán đài sân nhà. Asian Cup chỉ còn ba tháng. Đội hình thế này lấy gì ra đấu tay đôi với Iran và Syria?
Nói trước trận này đã diễn ra thế nào. Tối 6 tháng 10, đội tuyển đón Tajikistan trên sân nhà. Hiệp một hai bên không ghi bàn, bề ngoài vẫn giằng co, thực chất đội tuyển đã bị đè đến nghẹt thở. Tỷ lệ kiểm soát bóng không tới 40%, cả hiệp chỉ hai cú dứt điểm, đều của Vi Thế Hào.
Phút 53, Tajikistan sút xa từ ngoài vòng. Góc không hiểm, nhưng thủ môn Lưu Điện Tọa cản bóng rồi tuột. Bóng rơi dưới chân đối phương, Khanonov đệm bồi rất nhẹ trước khung thành.
Sau bàn thua, đội tuyển càng rối. Phút 59, Vi Thế Hào khuỷu tay đối thủ trong tình huống không bóng, hai vàng thành một đỏ, bị truất quyền thi đấu. Đội tuyển còn 10 người không dựng nổi một đợt tấn công ra hồn. Tỷ số khóa 0-1. Cả trận chỉ ba cú dứt điểm, một cú trúng đích.
Trận thua này bức bối, nhưng điều khiến người ta lạnh lòng là nó gần như bản sao của hai trận thua trước. Gặp New Zealand, mới phút 4 đã mất bàn. Tuyến giữa và hàng thủ không giao bóng cho rõ. Hậu vệ biên vừa dâng lên, khoảng trống sau lưng không ai bù.
Gặp Palestine còn thảm hơn. Phút 16 đã bị xuyên thủng. Hàng thủ giữa sân bị những đường chọc khe xé tả tơi, cả trận nuốt tỷ số 0-5.
Ba trận mất bàn theo những cách khác nhau, nhưng logic phía sau y hệt: tuyến giữa và hàng thủ căn bản không có hệ thống phòng ngự. Hậu vệ biên dâng lên thì ai bù? Tiền vệ trụ phải lùi thế nào? Lá chắn giữa sân phải rút về đâu? Những câu hỏi nghề nghiệp sơ đẳng nhất ấy, Thiệu Giai Nhất dẫn đội gần một năm vẫn chưa dựng cho ra.
Cũng phải nói Thiệu Giai Nhất không phải không điều chỉnh. Hai trận đầu mất tám bàn, có lẽ thua đến sợ, nên trận Tajikistan ông đổi hẳn hệ thống, xếp 5-4-1 như thùng sắt, muốn học lối phòng ngự thấp rồi phản công của Antonio bên đội U23 Asiad.
Ra sân thì hoàn toàn là chuyện khác. Hai cánh không kéo được khoảng trống. Bốn người giữa sân rõ ràng không hợp sơ đồ này. Đột phá biên đột phá vào khoảng không.
Khi Vi Thế Hào có phong độ, phía trước không ai hỗ trợ, không ai chạy chỗ, anh chỉ còn cách dừng bóng rồi chuyển ngược. Bên kia, Tạ Văn Năng dâng quá cao, ngược lại chiếm mất không gian của Bunyamin.
Năm hậu vệ nhìn thì đông người phòng ngự, thực tế cắt đứt mạch tấn công, đến bóng cũng không chuyền ra được. Cả trận kiểm soát bóng chỉ khoảng 30%, bị động chịu đòn đến hết giờ.
Sau trận thua, thái độ của Thiệu Giai Nhất thì trước sau như một. Trận 2 tháng 10 thua Palestine 0-5, ông nói sau trận: "Trách nhiệm thua thuộc về huấn luyện viên trưởng, tôi nhận mọi chỉ trích." Đến trận 6 tháng 10, lời ông còn ngắn hơn, cốt lõi chỉ một câu: "Rất xin lỗi, trách nhiệm ở tôi." Ông thừa nhận không mang được chiến thắng và niềm vui cho cổ động viên trong kỳ nghỉ Quốc khánh, trong lòng đầy hổ thẹn.
Ông nói giải mời lần này khiến cả đội cảm nhận trình độ bóng đá châu Á đang lên. Nhiều đối thủ trước đây bị xem là yếu, nay cường độ va chạm và khả năng thực hiện chiến thuật đều tiến bộ.
Ông còn đứng ra che cho những cầu thủ trẻ lần đầu được gọi như Triệu Tùng Nguyên và Bunyamin, nói trưởng thành phải đi qua quãng đắng, lộ vấn đề sớm là chuyện tốt, Asian Cup còn ba tháng, vẫn còn thời gian chỉnh.
Lời nghe thì thành khẩn, nhưng nhiều người trong bụng vẫn phân vân. Thử và rèn quân không đồng nghĩa với việc thua tan tác liên tiếp, không còn đáy.
Mục tiêu tập luyện là tìm ra vấn đề, mài chiến thuật, chứ không phải liên tiếp thua những đối thủ châu Á kém mình cả thực lực lẫn thứ hạng. Cổ động viên càng không nuốt nổi một điều: dù có dùng tân binh, sự tập trung tối thiểu, khả năng thực hiện chiến thuật và khả năng kiềm chế cảm xúc của đội cũng không thể sụp cùng lúc.
Tấm thẻ đỏ của Vi Thế Hào là ví dụ thẳng nhất. Đội đang thua, anh không nghĩ đến việc giữ sơ đồ rồi tìm cơ hội, mà sa vào đối đầu cảm xúc, trực tiếp đá thiếu người, khiến trận đấu mất hẳn khả năng lật ngược. Đây không còn chỉ là thiếu kỹ thuật. Đây là vấn đề ở tầng tinh thần của cả đội.
Nói về Vi Thế Hào, tấm thẻ đỏ này không chỉ là chuyện một trận. Cộng cả án treo giò ở giải, mùa 2026 của anh cơ bản đã kết thúc sớm.
Thẻ đỏ ở trận giao hữu đội tuyển bị chuyển thành án treo giò, trận giao hữu sau cũng không được đá. Thêm án ở giải vì tích lũy thẻ vàng và vi phạm sau trận, cả mùa anh chỉ còn một trận để chơi.
Những năm này anh nhận thẻ đỏ không phải lần đầu. Mùa 2023 ở giải Trung Quốc, anh chửi trọng tài bị phạt. Mùa 2023-24 ở AFC Champions League, anh dùng gối đâm vào mặt đối phương, bị cấm ba trận. Mùa 2024 lại vì đá trả thù mà bị treo giò bổ sung. Bốn năm nhận đỏ năm lần. Lần này lại là trận quan trọng của đội tuyển, kéo cả đội vào thế thiếu người.
Sau ba trận, đội tuyển không chỉ thua trận. Điểm và thứ hạng cũng trượt dài, hạng thế giới đã rơi xuống vị trí 95. Trận gặp Tajikistan còn chôn luôn thành tích bất bại 28 năm đối đầu. Trước đó hai đội gặp nhau, đội tuyển Trung Quốc 4 thắng 2 hòa, ghi 9 bàn chỉ thủng 1. Asiad 1998, giao hữu 2010, giao hữu 2019 đều thắng. Asian Cup 2024 còn là 0-0.
Ai ngờ một trận tập đã trả sạch số vốn cũ ấy.
Lúc này trên mạng, cuộc bàn về "Thiệu Giai Nhất bị sa thải" nổ tung. Cảm xúc cổ động viên không cần nói thêm. Còi hết trận vừa vang, khán giả sân nhà đồng thanh hô "Thiệu Giai Nhất cút". Chủ đề này lao thẳng lên mục tìm kiếm nóng.
Bình luận viên Lưu Kiến Hoành và người làm truyền thông Đổng Lộ lần lượt công khai chỉ trích màn trình diễn của đội, cho rằng chiến thuật hỗn loạn, huấn luyện viên đã mất quyền kiểm soát cầu thủ. Có người trong giới nói thẳng: việc Thiệu Giai Nhất chỉnh đội cho đến giờ là thất bại. Đây không phải chuyện thua trận, mà là chuyện năng lực chuyên môn.
Ba trận thua liền không hiếm. Điều khó chấp nhận là ba trận thua gần như đúc từ một khuôn. Dẫn đội gần một năm, ông vẫn chưa dựng được một hệ thống chiến thuật có sức cạnh tranh.
Nhưng tiếng phản đối việc đổi thuyền gấp cũng không ít. Có người chỉ ra Thiệu Giai Nhất nhậm chức xong chưa dẫn đội đá giải chính thức nào. Đợt tập này lại trùng Asiad, nhiều trụ cột U23 vắng mặt, đội hình vốn không đủ. Thắng thua giao hữu chỉ có giá trị tham khảo hữu hạn.
Bình luận viên nổi tiếng Hàn Kiều Sinh cho rằng Thiệu Giai Nhất "còn lâu mới đến mức phải ra đi". Cựu quốc thủ Từ Lượng cũng thấy chưa đá một trận chính thức đã bị sa thải là "không hợp lý".
Có bài bình luận chỉ ra đổi HLV chỉ đổi được một biến số, không giải được những nút thắt đáy: đào tạo trẻ mỏng, kho nhân tài thiếu, cầu thủ chịu áp lực giải lớn kém. Bóng đá Trung Quốc đã đầy vết thương, không chịu nổi thêm một nhát.
Phán đoán thực tế nhất lúc này là liên đoàn bóng đá Trung Quốc nhiều khả năng sẽ không định ghế thuyền trưởng chỉ vì vài trận giao hữu. Thứ thật sự quyết định Thiệu Giai Nhất ở hay đi là Asian Cup khai mạc tháng 1 năm sau tại Saudi Arabia.
Đội tuyển nằm ở bảng C, cùng bảng với Iran, Syria và Kyrgyzstan. Tháng 11 còn hai trận giao hữu với các đội ASEAN. Đó là cửa sổ cuối để ông lấy lại niềm tin. Nếu đến lúc ấy vẫn là bộ dạng này, tiếng gọi sa thải e rằng không ai đè nổi.
Chuỗi ba trận thua này, nói cho cùng, là một bản kiểm tra sức khỏe tàn khốc. Mọi bệnh đang giấu đều lộ ra trên mặt sân Trùng Khánh.
Hàng công tiếp tục câm, hàng thủ mắc lỗi sơ đẳng liên tục, tâm lý cầu thủ nói vỡ là vỡ, ban huấn luyện chỉnh trận càng chỉnh càng rối. Bóng đá không bao giờ nói dối. Đằng sau mỗi tỷ số tệ là những điểm ngắn tích tụ ngày này qua ngày khác.
Sự giận dữ và thất vọng của cổ động viên, bên trong vẫn là kỳ vọng chưa tắt với bóng đá Trung Quốc. Chỉ không biết kỷ lục nhục nhã được làm mới lần này sẽ thật sự đánh thức đội, hay sẽ thành trạng thái bình thường của một quãng thời gian phía trước.
Cập nhật lúc 2026-10-08 12:33